Web Sitesi Tasarımı: Teklif Almadan Önce Sorulması Gereken 8 Soru

Aynı projeyi üç ajansa anlattınız. Biri makul bir fiyat verdi, biri onun üç katını istedi, üçüncüsü "proje bazlı fiyatlandırıyoruz" dedi. Hangisi doğru teklif? Sadece rakama bakıyorsanız büyük ihtimalle yanlış karar vermek üzeresiniz, çünkü üç teklif muhtemelen üç farklı işi fiyatlıyor. Teklifleri gerçekten karşılaştırabilmek için önce şu 8 soruyu netleştirin.

1. Site hangi sorunu çözecek?

Projelerin çoğu burada takılır: siz "kurumsal site" dersiniz, ajans tek sayfalık bir tanıtım sayfası anlar; siz "online satış" dersiniz, karşı taraf basit bir katalog çizer. Ne istediğinizi değil, hangi sorunu çözmek istediğinizi anlatın:

• Satış mı yapacaksınız, yoksa tanıtım mı?
• Ziyaretçi kayıt olacak, sipariş verecek ya da form mu dolduracak?
• Site mevcut bir sisteme (CRM, stok, ödeme altyapısı) bağlanacak mı?
• Tek dil mi, birden fazla dil mi?

Bu cevaplar teknik yapıyı ve bütçeyi doğrudan belirler. Teklifte karşılığı yoksa, ileride ek maliyet olarak geri döner.

2. Tasarım süreci hangi adımlardan oluşuyor?

"Tasarım" herkes için aynı şeyi ifade etmez. Sağlam bir süreç genellikle keşif (hedef kitle, rakipler, içerik haritası), iskelet tasarım (wireframe: sayfa yapısı ve akış), görsel tasarım (renk, tipografi, görseller) ve tıklanabilir prototip adımlarından oluşur. Bazı ajanslar ilk iki adımı atlayıp doğrudan görsel tasarıma geçer; bu, sonradan çok şeyin değişmesi ve bütçenin kaçması demektir. Her aşamada kaç revizyon hakkınız olduğunu ve "revizyonun" neyi kapsadığını sözleşmeye yazdırın.

3. İçerik kimin sorumluluğunda?

En sık gecikme sebebi budur: tasarım hazır, ama metinler ve fotoğraflar yok. Ajansın metin yazımı, SEO uyumlu içerik, fotoğraf çekimi ya da görsel düzenleme yapıp yapmadığını, yapıyorsa fiyata dahil olup olmadığını sorun. İçerik sizden bekleniyorsa hangi formatta ve ne zamana kadar teslim etmeniz gerektiğini baştan öğrenin.

4. Hazır tema mı, özel geliştirme mi?

Bu cevap hem fiyatı hem sitenin geleceğini belirler. Hazır tema üzerine özelleştirme hızlı ve ekonomiktir ama derin değişiklikler zorlaşır. Özel geliştirme tam kontrol sağlar ama daha fazla zaman ister. İkisinin arası da mümkündür. Hangisi seçilirse seçilsin şu soruların cevabı net olmalı:

• Kaynak kodun ve tasarım dosyalarının sahibi kim olacak?
• Yarın başka bir ekiple devam etmek isterseniz bu mümkün mü?
• Alan adı, hosting, SSL, e-posta ve yedekleme pakete dahil mi, yıllık maliyeti ne?

5. Mobil uyum ve hız nasıl test edilecek?

Teklifte "responsive" yazması yetmez. Tasarım mobilde sadece küçülüyor mu, yoksa mobile özel bir düzen mi var? Sayfa hızı PageSpeed gibi araçlarla ölçülecek mi? Görsel sıkıştırma, geç yükleme (lazy loading) ve önbellekleme işin içinde mi? Ziyaretçilerin önemli bir kısmı telefondan gelir; mobilde yavaş açılan bir site masaüstünde ne kadar güzel görünürse görünsün işini yapmaz. Test sonucunu görmeden teslim almayın.

6. Teslimden sonra ne olacak?

Site yayına girdi, ajans projeyi kapattı. Bir ay sonra bir form çalışmıyor ya da yeni bir sayfa gerekiyor. Kime, nasıl ulaşacaksınız?

• Ücretsiz hata düzeltme süresi (garanti) var mı, ne kadar?
• "Hata" ile "yeni istek" arasındaki sınır nerede çiziliyor?
• Acil durumda ne kadar sürede müdahale ediliyor?
• Güvenlik ve yazılım güncellemeleri kimin sorumluluğunda?

Teslim sonrası giderleri baştan bütçeye koymazsanız, uzun vadede sürpriz maliyetlerle karşılaşırsınız. Toplam maliyeti neyin belirlediğini "Web sitesi maliyeti" yazımızda ayrıntılı anlattık.

7. SEO ve ölçüm kurulumu dahil mi?

Site ne kadar güzel olursa olsun, Google'da görünmüyorsa ziyaretçi gelmez. Pek çok tasarım teklifi SEO'yu kapsam dışında bırakır. En azından teknik temelin (sayfa başlıkları ve açıklamaları, temiz URL yapısı, site haritası), Google Search Console ve analitik kurulumunun dahil olup olmadığını sorun. Bunlar ilk günden doğru kurulmazsa, görünür olmak için sonradan çok daha fazla emek harcanır.

8. Referanslarda ajansın rolü neydi?

"Portföyümüze bakın" demek kolay. O projelerde ajans sadece görsel tasarımı mı yaptı, yoksa stratejiden koda kadar her şeyi mi? Referans isterken projenin kapsamını, ne kadar sürdüğünü, en büyük zorluğun ne olduğunu ve müşterinin hâlâ onlarla çalışıp çalışmadığını sorun. İyi bir ekip geçmiş projelerinden ders çıkarmıştır ve bunu anlatabilir.

Karar anı: Fiyat mı, süreç mi?

En ucuz teklif eksik kapsam ya da gizli maliyet içerebilir; en pahalısı ihtiyacınızdan fazlasını sunuyor olabilir. Teklifleri yan yana koyarken şunlara bakın:

• Kapsam gerçekten aynı mı? (tasarım adımları, revizyonlar, içerik, teknik özellikler)
• Süre gerçekçi mi? Çok kısa süre, atlanan adımların işareti olabilir
• İletişim nasıl yürüyecek? Düzenli görüşme mi, sadece e-posta mı?
• Ödeme planı aşamalara bağlı mı?

Web sitesi bir kerelik alışveriş değil, zamanla gelişen bir üründür. Bu yüzden sadece bugünkü fiyatı değil, altı ay sonra da birlikte çalışabileceğiniz bir ekip olup olmadığını düşünün. Web sitesi projeniz için ücretsiz ön değerlendirmede kapsamı birlikte netleştirebilir, size bu 8 sorunun cevabını baştan yazılı olarak verebiliriz.