Türkiye'nin 100 Büyük Sitesini Taradık: Yapay Zekâ Onları Okuyabiliyor mu?
İnsanlar artık "hangi banka", "hangi hastane", "nereden alayım" sorularını Google'a olduğu kadar ChatGPT, Claude ve Perplexity'ye de soruyor. Yapay zekâ cevap verirken siteleri kendi botlarıyla okuyor. Türkiye'nin bilinen sitelerinin bu okumaya ne kadar hazır olduğunu ölçtük.
Nasıl ölçtük
- Tarih: 16–17 Ekim 2026
- Liste: 19 sektörden 100 bilinen site (e-ticaret, banka, haber, havayolu, hastane, üniversite, otomotiv, gıda ve diğerleri)
- Araç: WoodstoneStudio site taraması. Her sitenin ana sayfası, robots.txt, site haritası, llms.txt ve bağlı dosyaları 10 alanda 78 sinyalle incelendi
- Bot testi: Googlebot, Bingbot, ChatGPT ve Perplexity botlarının kimliğiyle ana sayfaya canlı istek
- Hız: Google PageSpeed, mobil laboratuvar ölçümü
Sınırlar, açıkça: Yalnızca ana sayfaya baktık; iç sayfalar farklı olabilir. Tarama yurt dışındaki bir sunucudan yapıldı; bazı siteler bu yüzden bizi başka bir ülke sürümüne yönlendirdi ya da hiç açılmadı. Canlı bot testi bir ipucudur: güvenlik duvarları sahte bot kimliğini haklı olarak reddedebilir. Rakamlar bir anın fotoğrafıdır.
Bulgu 1: 100 sitenin 37'si otomatik okumaya kapalı
- 27 site otomatik isteğe bir doğrulama sayfası ("robot musunuz?") döndürdü.
- 10 site hata kodu verdi ya da süre içinde yanıt vermedi.
Bunlar arasında Türkiye'nin en çok ziyaret edilen e-ticaret, ilan ve market siteleri var. Bu, sitelerin kötü olduğu anlamına gelmiyor; bot koruması dolandırıcılığa ve aşırı yüke karşı meşru bir önlem. Ama ChatGPT, Claude ve Perplexity'nin botları da yurt dışındaki sunuculardan gelir. Bu sitelerin o botları ayrıca tanıyıp içeri alıp almadığını dışarıdan bilemeyiz. Almıyorlarsa, yapay zekâ cevaplarında kendi siteleri yerine başkalarının onlar hakkında yazdıkları kaynak gösterilir.
Bu 37 siteyi aşağıdaki rakamlara katmadık. Kalan 63 sitenin ortalama puanı 100 üzerinden 72,6 (medyan 78).
Bulgu 2: Botların önü çoğunlukla açık
63 sitenin 57'si (%90) yapay zekâ arama botlarına robots.txt'de izin veriyor. robots.txt ile engelleyen 6 site:
- amazon.com.tr: ChatGPT, Claude ve Perplexity arama botları ile eğitim botları
- cnnturk.com: ChatGPT ve Perplexity arama botları ile eğitim botları
- hurriyet.com.tr: ChatGPT ve Perplexity arama botları ile eğitim botları
- milliyet.com.tr: ChatGPT ve Perplexity arama botları ile eğitim botları
- ntv.com.tr: ChatGPT ve Perplexity arama botları ile eğitim botları
- flo.com.tr: yalnızca Claude (arama ve eğitim)
Beşinin haber ya da medya olması tesadüf değil: yayıncılar içeriklerinin yapay zekâ şirketlerince kullanılmasına karşı bilinçli tavır alıyor. Bu bir tercih, ama bedeli de var: arama botunu engelleyen site o yapay zekânın cevabında kaynak olarak geçemez. Yalnızca eğitimi kapatmak isteyen biri arama botlarını açık bırakıp yalnızca eğitim botlarını (GPTBot, ClaudeBot, Google-Extended) engelleyebilir.
Sessiz engel: 4 sitede robots.txt izin verdiği halde ana sayfa, ChatGPT arama botunun kimliğiyle gelen isteğe hata ya da doğrulama sayfası döndürdü: beymen.com, setur.com.tr, turktelekom.com.tr, vakko.com. Bu genelde bir CDN ya da güvenlik duvarı ayarından kaynaklanır ve site sahibinin haberi olmayabilir. Kesin teyit için sitenin kendi sunucu kayıtlarına bakmak gerekir.
Bulgu 3: Kapı açık, tabela yok
Yapay zekâ bir siteyi okuyabiliyor olsa da onu doğru anlatabilmesi için makinenin hatasız okuyacağı bilgiye ihtiyaç var.
- %37'sinde (23 site) yapısal veri (JSON-LD) hiç yok. Yapısal veri "bu site kimin, ne iş yapıyor, adresi, telefonu ne" sorularının makine için yazılmış cevabıdır.
- 10 sitede kurum ya da marka bilgisi neredeyse hiç tanımlı değil (marka alanı puanı 30'un altında).
- %60'ında (38 site) llms.txt yok. Bu dosyanın etkisi henüz sınırlı, ama maliyeti de yok.
Alan ortalamaları tabloyu net gösteriyor:
- Yapay zekâ erişimi: 94
- Teknik SEO: 92
- Dil: 91
- Güvenlik: 85
- Hız: 68
- İçerik ve cevaplar: 64
- Marka ve kimlik: 60
- Yapısal veri: 59
- Paylaşım önizlemesi: 59
Teknik altyapı sağlam. Zayıf olan, sitenin kendini anlatma biçimi: marka, yapısal veri, soru-cevap biçiminde içerik.
Bulgu 4: Telefonda yavaş
PageSpeed'in ölçebildiği 39 sitede:
- Mobil puan ortalaması 100 üzerinden 43
- 23'ü 50'nin altında, yalnızca 1'i 90 ve üstünde
- Ana içeriğin görünme süresi (LCP) medyanı 12,5 saniye; hiçbir site Google'ın önerdiği 2,5 saniyenin altında değil
Bu bir laboratuvar ölçümü: yavaş bir mobil bağlantı taklit edilir, gerçek kullanıcılar daha hızlı deneyim yaşayabilir. Yine de sıralama aynıdır ve Google hızı sıralamada kullanır.
Sektörler
En az üç sitesi ölçülebilen sektörlerin ortalama puanı:
- Ev ve yaşam (3 site): 84
- Sağlık (5): 83
- Telekom (3): 79
- Haber ve medya (11): 78
- Otomotiv (4): 78
- Banka ve finans (9): 73
- Seyahat (5): 71
- Moda (7): 70
- Üniversite (6): 60
- Gıda (3): 54
Üniversiteler dikkat çekiyor: ölçülen altı üniversitenin hiçbirinde yapısal veri yok.
En yüksek puanı alan 10 site
- emlakjet.com: 91
- madamecoco.com: 90
- karaca.com: 89
- amerikanhastanesi.org: 87
- halkbank.com.tr: 87
- toyota.com.tr: 87
- turkcell.com.tr: 87
- akbank.com: 86
- milliyet.com.tr: 86
- cnnturk.com: 85
Kendi siteniz için 5 adım
- robots.txt'ye bakın: arama botları (OAI-SearchBot, Claude-SearchBot, PerplexityBot, ChatGPT-User) açık mı? Eğitimi kapatmak istiyorsanız yalnızca GPTBot, ClaudeBot ve Google-Extended'ı engelleyin.
- CDN ayarını kontrol edin: Cloudflare kullanıyorsanız AI Crawl Control'de "Block" yerine "Disallow AI training" seçeneğini kullanın, arama botlarını açık bırakın.
- Yapısal veri ekleyin: en azından Organization (ya da LocalBusiness), WebSite ve varsa FAQPage.
- Sık sorulan soruları sayfaya yazın: müşterinin gerçekten sorduğu soruyu başlık yapın, hemen altına 2–3 cümlelik net bir cevap koyun.
- Telefonda hızı ölçün: kapak görselini küçültüp WebP'ye çevirin, gereksiz betikleri kaldırın.
Sitenizin bu 78 sinyalde nerede durduğunu ücretsiz görmek için: woodstonestudio.com/site-analizi
Bir site AI botlarını engelliyorsa bu kötü mü?
Bir tercih. Arama botunu engelleyen site o yapay zekânın cevaplarında kaynak olarak geçmez. Yalnızca eğitimi kapatmak isteyenler arama botlarını açık bırakabilir.
Rakamlar kesin mi?
Hayır, belirli bir tarihteki ana sayfa fotoğrafıdır. Siteler değişir, canlı bot testi bir ipucudur, hız ölçümü laboratuvar koşullarında yapılır. Hata görürseniz bize yazın, düzeltelim. Sitelerin adı yalnızca herkese açık ana sayfalarında ölçülen teknik sinyalleri aktarmak için geçmektedir.